Making off!

A ilustracción e Martin sarmiento

En canto ao último período citado, constitue un lugar común atribuir as Luces do Setecentos puntos de vista abstractos e universais, incompatibles coa preocupación polas realidades locais. Esto constitue unha deformación caricaturesca. no que respecta as linguas, en boa parte da Europa ilustrada, floreceu o interés polas falas non cultivadas é se poñen os cimentos prá a futura dialectoloxía.Neste caso, Galicia non só, non e unha excepción, se non que constitue un exemplo punteiro, sobre todo grazas a obra de Martín Sarmiento. O fraile sabio comenzoú a preguntarse polo seu idioma infantíl ao principio impulsado por motivacións eruditas; pero os seus estudios sobre o galego, as reflexións lingüísticas que desarrollou e as propostas que tivo o atrevimento do bosquexar (aunque non de publicar en vida) significaron unha primeira chamada de atención e sentaron as bases prá  emerxencia  dunha nova consciencia lingüística, que só comenzaría a espreitar case un século despois da súa morte. Non por casualidade, a nova visión do idioma galego que desperta con Martín Sarmiento coincide cós primeros pasos dun proceso que só se encaminaría coa decisión no século XIX.

A influencia da igrexia

No século  XVI se produciú otra novedade que terá consecuencias, a  reforma relixiosa é a  subsecuente Contrarreforma. Galicia, como o resto de España, permaneceú fiel a  ortodoxía católica e romana, o que tivo un efecto sociolingüístico. Roma impulsou unha política lingüística oposta a vulgarización dos textos e dos ritos que defendia os protestantes, e isto obstaculizou en certa medida a expansión das  linguas do estado  ascendentes como o castelán. Por casualidade, a primeira traducción completa da Biblia a este idioma que circulou legalmente en España  imprentouse  ata finais do século  XVIII. Esto facilitou, pola vía indirecta, o mantemento dos idiomas vernáculos (esto e, sólo falados) coma o galego.

 o galego perdeú a oportunidade de difundirse a través dun medio de comunicación poderosisimo como é a  imprenta. Mentras que en dominios lingüísticos en que se impulsou a Reforma, coma o alemán, a variedade adoptada nos textos sacros, nos ritos e na predicación barreu có seu prestíxio otras variedades cultas con diferentes bases dialectais, noutras áreas nas que se mantuvo a hexemonía católica, como Italia, as falas locais retiveron toda a súa vitalidade frente a o idioma común. En definitiva, o galego resistiu coma lingua falada polo conxunto dó pobo, pero seguiú perdendo oportunidades históricas prá actualizarse e avanzar: Renacemento e Humanismo, nos séculos XV e XVI; Ilustración e Racionalismo, no século XVIII.

O problema da imprenta

Xa sabemos que nos séculos dezaseis, dezasete e dezaoito, o galego non pasaba por un bo momento, xa que se chamaba a estos tres séculos, coma os séculos oscuros. Se chaman séculos oscuros por contrastar negativamente coas étapas anteriores e posteriores, caracterízasen pola ausencia casi total da lingua galega nós usos formais e ná súa escritura.
A aparición da imprenta supuxo prá o galego perder a oportunidade de poder difundirse a través dun medio de comunicación poderosísimo. A Igrexa é o Estado, preocupados por darlle forma a unha nación emergente, escolleron o castelán coma lingua habitual dos documentos, procesos e oficios. Destacaremos tamén neste período a sensibilidade dun personaxe excepcional coma  Martín Sarmiento.

o galego resistiú como lingua falada  polo conxunto de pobo, pero seguió perdendo oportunidades históricas pra actualizarse e medrar.

A copia impresa, comparado coa lenta, limitadísima e costosa reproducción dos escritos a través do traslado a man, non soamente  supuxo unha revolución no  que respecta a  capacidade de difusión das linguas ascendentes da Europa do seiscientos cá  partir de entón rivalizaban abertamente có latín, se non  que impuxo unha inédita disciplina ortográfica e lingüística a idiomas ata  entón carentes non soamente  de codificación, se non  incluso dunha  mínima fixación. Nas seguintes entradas que me faltan de este tema falarei dos problemas da nosa lingua pola culpa da igrexia  é tamen falarei de Martín sarmiento.

Sistemas de tortura na inquisición.

Agora os falarei dos diferentes tipos de sistemas que existian de tortura, na inquisición.
O primeiro do que os falarei e do "sistema do potro": e un instrumento de tortura no que a victima atada de pés e máns con unhas cordas ou cintas de cuero, a os dous extremos deste aparato, era estirada lentamente producindolle a luxación de todas as súas articulacións: xeonllos, meniscos, hombros e cadeiras.
O segundo sistema e "o castigo da auga"  co obliga a tragar auga en demasía, aproximadamente dez litros, axudandose o torturador dun embudo e impedialle respirar, producindose na maioria dos casos unha explosión do higado ou do estomago.
O terceiro sistema e "a garrucha" cordel atado a unha polea que alzaba a un prisioneiro dende os brazos, atados a su espalda, levando un forte peso nos pes.
Tamen ai que falar do "braseiro en chamas" que se acercaba aos pes do reo para que tivera ynha primeira impresión do que sería su morte na hogueira si non confesaba os seus pecados.
Otro metodo era "a cuna de xudas"  que consistía en atar a victima das muñecas e elevarla , para logo deixarla caer sobre unha pirámide moi puntiaguda, para que con o seu propio peso se clabase no ano, escroto o vaxina.
A "roda" era  mais utilizado en francia e en paises xermanos,o reo estaba desnudo a roda atado de pes mans e cuello, mientras que o torturador lle rompia pouco a poucoos osos dos seus membros, que era o obxectivo desta tortura, poidendo aderezarla con ferros candentes, e algunhas outras cosas que lles pasaran por a imaxinación, tamén era habitual colocar un menbro da victima, o todo o corpo, entre os radios da roda e facerla xirar, quebrantandolles os osos.

o "método da toca" su nome procede dun dos elementos necesarios para esta tortura, la toca,que era unha tela branca de lino ou seda con a que se facían en aquella época as tocas ou pañuelos que cubrían a cabeza das mulleres. esta toca se introducía na boca da víctima, intentando que incluso chegara hasta a tráquea e posteriormente se vertía auga sobre a a toca, que ao empaparse, provocaba no reo unha sensación de afogo e innumerables arcadas.

A santa inquisición

Eu son Fernando o católico, rei de españa e a miña muller se chama Isabel raiña de españa, e quérovos falar de  cousas que vivín nestes tempos, da primeira cousa que os vou falar é da santa inquisición.
Este tratado promulgouse grazas a meu  amigo o papa Sixto IV,  xa que foi o que  me deu permiso, fixemos unha corte que estaba composta con un tribunal mixto, integrado por varios eclesiásticos, eran expertos coñecedores do dogma e moral dos católicos, do estado e da igrexia que se ocupaba  de xuzgar os delitos relacioados coa fe e as  boas costumbres, o principal propósito da corte era vixilar a sinceridade das conversacións de judios e musulmáns, o primer inquisidor general foi o célebre Fray tomás de torquemada.
se pode dicir que os inquisidores foron os maiores torturadores de todos os tempos, existían dous tipos de edictos, o "edicto de fe" que obliga aos fieis, baixo pena de excomunión a denunciar aos herexes e cómplices, e logo tamén hai que nomear ao "edicto de gracia" que consta de que  o herexe en un prazo de trinta dias, podía confesar sua culpa sen que se lle aplicase a confiscación dos seus bens, a prisión perpetua nin a pena de morte.
Isto provocaba autoinculpaciones e tamen  numerosas delaciones, protexidas polo anonimato.
os autos de fe eran os cumplimentos das sentencias dictadas polo tribunal da santa inquisición que consistian  xeneralmente, en actos públicos aparatosos e solemnes, que se levaban a cabo nas prazas públicas, onde se celebraba unha misa e se lían os delitos do penitente e se lle comunicaba  a súa sentencia, a pesar das atrocidades que cometeu  o tribunal da santa inquisición, a inquisición era algo desexado e apoiado polo pobo, que vian aos protestantes como traidores que estaban traballando pra os enemigos de españa.
O inquisidor torquemada estableceu en forma categórica  que os reos non deberían sangrar nin sufrir lesións, se buscou un sistema de tortura que buscaba dar dor sen deixar maiores heridas, na seguinte historia os contarei os distintos tipos de sistemas de tortura que facían nesas épocas, xa que nesta historia os falei da santa inquisición.

O final da miña historia.

Despois da morte da miña muller, non tiña mais ganas de vivir, xa que morrera o máis importante que tiña, eu tiña 33 anos, unha persona que chegara ata os 64 anos nesa época era alguén que vivera moi ben, toda a xente morría moi xoven se a comparasen a idade contemporanea,  pois despois da morte da miña muller eu quede so, non tiña a ninguén... Meus fillos se forán para que non se contaxiaran , e eu seguia coa  peste negra, estiven loitando 3 meses mais entre a vida e a morte contra ela, ata que un día encontrei a unha velliña que me axudou ela era meiga, curoume as feridas e cada día recuperábame a pasos axigantados, ata que se me foi por compreto a enfermidade, logrei por mala sorte ser uns dos poucos que se librara da peste negra, digo por mala sorte,  porque quedeime so...
E a soidade creo que e o peor que lle pode pasar a calquer ser humá tanto sexa no cincocentos antes de cristo ou no dos mil trece despois de cristo, eu me sentía o home mais desafortunado que houbera na faz da terra, pero saquei  forza do meu adentro,  e o primeiro que fixen foi intentar volver ao lado dos meus fillos buscalos, e cuidalos e facer a función de pai que tiña, os busquei dous anos enteiros, por todos os lugares cercanos, pero non os encontrei, a miña desesperación iba cada vez a mais, ata que puxen fin a miña vida.
Unha maña desperteime e non pensei en otra cousa que acabar co fin da miña existencia, non estaba moi ven visto xa que era obispo, pero cría na recarnación e se en esta vida no fun feliz, esperaba que o fose noutro lado así que non perdín mais o tempo e tireime a un alcantilado, sentin esa sensación de como voase uns segundos cheguei ao chan, e rematou a miña triste vida. Nese segundo pasaronme todas as imaxes da miña vida pola cabeza, non quedou ningunha sen que pasara, as ultimas imaxes que vin foron as da miña muller e a dos meus fillos.